اهميت نماز در اول وقت

نماز يكي از فريضه‌هاي مهم و اصلي اسلام است كه به عنوان دومين ركن اسلام قرار گرفته است و پلي ارتباطي بين خدا و بنده‌اش است. در نماز، بنده دلش را براي راز و نياز با خدايش باز مي‌كند و شروع به حرف زدن، ستايش كردن و درخواست از خداوند مي‌كند و نهايت بندگي‌اش را براي خداوند به منصه‌ي ظهور مي‌گذارد. در اين بين نماز مي‌تواند پل ارتباطي قوي‌تري باشد وتمام ثوابش را در برداشته باشد، به شرطي كه بر طبق قرآن و سنت صحيح و در اول وقت بر‌‌گزار شود. و انجام آن از طرف نماز‌گزار به تأخير انداخته نشود. ما نيز در اين‌جا به دليل اهميت موضوع و عادت برخي از مردم در به تأخير انداختن نمازها، اشاره‌اي گذرا بر اين مسئله خواهيم داشت. خداوند در قرآن مي‌فرمايد:

إن الصلاة كانت علي المؤمنين كتابا موقوتا(نساء/103). {بي‌گمان نماز بر مؤمنان فرض و داراي اوقات معلوم و معين است}

از ابن مسعودt روايت است كه: پيامبرr فرمود:

(أفضل الأعمال، الصلاة في اول وقتها )[2] بهترين اعمال، نماز اول وقت است.

اين حديث بر افضليت نماز خواندن در اول وقتش دلالت مي‌كند، يعني در تمام وقت نماز، مي‌توان آن را خواند. ولي در اول وقت آن بهتر و افضل‌تر است.

محمد بن عبدالله الخزاعي و عبدالله بن مسلمه گفتند كه: عبدالله بن عمرt از قاسم بن غنام و او از أم فروه برايمان روايت كرده است كه:

(سئل رسول‌اللهr أي الأعمال أفضل؟ قالr: الصلاة في اول وقتها)[3] از پيامبرr سؤال كرده شد كه چه عملي داراي ثواب بيشتري است؟ پيامبرr فرمود: خواندن نماز در اول وقت آن.  

منذري مي‌گويد: أم فروه از زناني بوده كه با پيامبرr بيعت كرده و خواهر پدري ابوبكرt بوده است.

باز از أم فروه روايت است كه:

(سئل النبيr أي الأعمال أفضل؟ قالr الصلاة لأول وقتها)[4]: از پيامبر r سوال شد كه چه عملي داراي ثواب بيشتري است؟ پيامبر r فرمود : خواندن نماز در اول وقت آن)

از عبدالله بن مسعودt روايت است كه:

(سئلت النبي r أي العمل أحب الي الله؟ قالr: الصلاة علي وقتها)[5]) از پيامبرr در مورد محبوبترين عمل نزد خداوند سوال كردم؟ گفت r: نماز بر وقتش).

باز از عبدالله بن مسعودt روايت است كه:

(سألت رسول اللهr: أي العمل أفضل؟ قال r: الصلاة لوقتها)[6] از رسول اللهr سوال كردم: كدام عمل داراي ثواب بيشتري است؟ پيامبرr فرمود: نماز در وقتش.

ابن بطال مي‌گويد: خواندن نماز در اول وقتش بهتر از به تأخير انداختن آن است، زيرا در حديث از محبوبترين عمل سوال شده و آن هم نمازي است كه تمام اركان، واجبات و سنتها در آن رعايت شده باشد و آن نماز از حيث رعايت سنت، در اول وقت خوانده شود. پس نمازي كه در اول وقت خوانده نشود، محبوبترين عمل نزد خداوند نيست.

از ام المومنين عايشه (رض) روايت است كه:

(ما صلي رسول اللهr صلاة لوقتها الآخر مرتين حتي قبضه الله)[7] آن نمازي كه پيامبرr در آخر وقتش خواند، تا اينكه از دنيا رفت، فقط دو بار بود

پيامبرr دو بار نماز را در آخر وقت خواند، يك بار با جبرئيل، براي ياد‌گيري خودش و بار ديگر براي شخصي كه از او در مورد اوقات نماز سوال كرده بود و پيامبرr براي آموزش او در اول وآخر وقت نماز خواند، و اين دو مورد را نيز براي بيان جايز بودن خواندن نماز در آخر وقت آن انجام داده، و خواندن نماز در اول وقتش داراي فضل و ثواب بيشتري است.

امام شافعي(رح) مي‌فرمايد: خواندن نماز در اول وقتش داراي ثواب بيشتري است. و عمل پيامبرr، و خلفاي راشدين بر اين مسئله دلالت دارند. و آنها هميشه نماز را در اول وقت مي‌خواندند. و مردم را نيز بر اين امر تشويق و دعوت مي‌كردند.

از ام المؤمنين عايشه(رض) روايت است كه:

(لقد كان رسول اللهr يصلي الفجر فتشهد معه نساء من المؤمنات متلفعات بمروطهن ثم يرجعن إلي بيوتهن ما يعرفهن أحد من الغلس)[8] پيامبرr نماز صبح را مي‌خواند و بعضي از زنان مؤمنان نيز در حالي كه با چادر خودشان را پوشانده بودند با او در نماز حاضر مي‌شدند، سپس بعد از نماز به خانه‌هايشان برمي‌گشتند و هيچ كس آنها را به خاطر غلس – تاريكي اول فجر – نمي‌شناخت.

در اين حديث واضح است كه نماز صبح هنگامي تمام مي‌شد كه هنوز هوا روشن نشده بود و دو نكته‌ي ديگر از اين حديث استنباط مي‌شود:

1-مستحب بودن خواندن نماز صبح در اول وقت(وقت غلس).

2-جايز بودن آمدن زنان به مساجد براي شركت در نماز جماعت، با پوشش اسلامي.

از جابر بن عبداللهt روايت است كه:

 )والصبح كان النبيr يصليها بغلس )[9] و پيامبرr نماز صبح را در هنگام غلس- تاريكي اول فجر- مي‌خواند.

بنابراين ما نيز كه رهرو راه پيامبرr و يارانشy هستيم لازم است رفتار خود را در مورد نماز با او تطبيق دهيم، شايد خداوند ما را از بندگان صالح خود به شمار آورد.